Để Lớp 9 Không Là Đáng Sợ

Ngày biết kết quả thi lên Cấp 3 của con tôi, nhiều người rất ngạc nhiên: “Ơ, Minh Đức điểm cao thế?”. Con đã đủ điểm đỗ vào tất cả các trường công top đầu của Hà Nội và hiện nay, con đang học ở một trường chuyên có tiếng trên địa bàn. Mọi người ngạc nhiên có lẽ do mang ấn tượng về con khi còn nhỏ là một thằng bé học hành không tới nơi tới chốn và luôn nghịch ngợm.

Tác giả: Nguyễn Thanh Hải
Nhà xuất bản: NXB Lao Động
Công ty phát hành: Thái Hà

Ngay từ Cấp 1, con đã rất hiếu động, có biểu hiện của một trẻ tăng động, thiếu tập trung, không ham học và đánh nhau tưng bừng suốt ngày. Vì muốn con có tuổi thơ đúng nghĩa, tôi cũng không ép con học. Kết quả là con được “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” nhưng điểm số không xuất sắc. Cuối năm con học Lớp 5, chuẩn bị lên Lớp 6 thì vợ chồng tôi đột ngột ly hôn. Việc này đã tác động rất mạnh đến tâm lý và kết quả học tập của con, khiến mọi thứ trở nên tệ hơn rất nhiều. Có những người đã nghĩ lên Cấp 2, con sẽ học hành vớ vẩn, là “trùm trường”, chỉ giỏi dẫn các bạn đi đánh nhau. Không ai tin vào việc đến một ngày con có sự thay đổi. Nhưng tôi lại nghĩ khác. Tôi tin những điều tốt đẹp trong con và cách đồng hành kiên định của mình thì cuối cùng, con sẽ “không là đồ bỏ đi”, có tương lai tươi sáng.

Lên Cấp 2, con đã vào một lớp với chương trình học “khá nặng” tại một trường có tiếng ở Hà Nội – nơi mà các bạn ở lớp hầu hết đều học từ Cấp 1 của hệ thống Trường lên (trường có hệ thống từ Cấp 1 lên Cấp 3) và được học hành bài bản. Có thể nói con đã thiếu hẳn nền tảng về kiến thức và nề nếp học so với các bạn. Kết quả là năm Lớp 6, con chỉ đạt học sinh tiên tiến và rơi vào danh sách những bạn học kém nhất lớp. Tuy nhiên, tôi không thất vọng vì điều đó. Với tôi thì kết quả năm Lớp 6 chỉ mang ý nghĩa giúp con định vị lại bản thân để bước chân tiếp trên chặng đường mới vô cùng gian nan đối với cả con và gia đình: Chặng đường chinh phục mục tiêu đỗ vào một trường công Cấp 3 tốt.

Biết rằng với tính cách và lực học hiện tại, nếu nuôi dạy con theo cách bình thường thì con sẽ không thể đỗ được vào trường Cấp 3 có tiếng nên tôi đã xây dựng cách nuôi dạy con riêng. Đó là sau khi xác định được mục tiêu vào Cấp 3 của con thì tôi vạch ra những mục đích, cách thức cụ thể cho từng năm học. Ngay từ đầu Cấp 2, tôi không ép con học tốt và không tập trung vào kết quả học tập của con, mà từng bước, từng bước, “đánh từ vòng ngoài” giúp con thay đổi lối suy nghĩ, thói quen sinh hoạt và học tập để con dần say mê với học tập và biết ý thức về tương lai của chính mình. Một cách làm tưởng chừng đơn giản và không hiệu quả đó lại hóa ra có tác dụng lớn. Đến khoảng năm Lớp 8, nhất là Lớp 9 con đã giảm hẳn việc tự do, vô kỷ luật và không có ý chí. Lúc đó tôi mới tạo sức ép một cách hợp lý đối với con. Kết quả là con đã dần bứt phá trong điểm số.

Riêng đối với năm con học Lớp 9, tôi gần như gác hết tất cả mọi việc để đồng hành cùng con. Năm cuối cấp là thời điểm mà các con phải tăng tốc, tập trung cho việc học, nhưng cũng là thời điểm tiềm ẩn nhiều yếu tố khiến các con sao nhãng như: sự thay đổi lớn về tâm sinh lý, những mâu thuẫn với thầy cô, bạn bè và thậm chí với chính gia đình mình. Minh Đức cũng trải qua rất nhiều rắc rối trong năm học này. Nhưng do thân thiết với cha mẹ và được rèn luyện từ những năm trước đó nên con đã vượt qua những khó khăn này một cách nhẹ nhàng, để duy trì sự cố gắng đạt được mục tiêu đề ra.

Ngoài ra, với quá trình đồng hành cùng con vừa qua, tôi rút ra một điều rằng để con có kết quả thi tốt nghiệp THCS tốt, thì ngoài lực học của con, những yếu tố khác mang tính “kỹ thuật” mà cha mẹ đảm nhiệm cũng rất quan trọng, nhưng rất tiếc là nhiều gia đình đã bỏ qua hoặc không quan tâm đúng mức. Đó là những việc làm trước khi con thi (cùng con chọn trường, chọn nơi học ôn, cách ôn tập cụ thể từng môn, chăm sóc sức khỏe, động viên con, v.v.), ngày trước hôm con thi và ngày con thi (ôn lại kiến thức, chăm sóc ăn uống cho con, những lưu ý khi con vào phòng thi, tìm địa điểm thi, v.v.) cũng như sau khi thi (trong khi chờ kết quả, lúc biết kết quả).

Đó cũng là quá trình cha mẹ cần có được các thông tin, kinh nghiệm cần thiết liên quan đến việc thi cử của con. Nếu bạn đồng hành cùng con trong quá trình ôn thi một cách phù hợp, khơi gợi được động lực, sự tự giác học, hoàn thiện lối sống trong con và làm con luôn thấy được gia đình yêu thương, ở bên thì không chỉ giúp con học tốt hơn mà còn khiến con trở nên độc lập, trưởng thành hơn rất nhiều.

Điều này còn được phát huy rõ trong những năm Cấp 3 tiếp theo và tương lai sau này của con. Đối với Minh Đức cũng vậy. Con đã thay đổi rất nhiều cả về thái độ học tập lẫn lối sống nhờ những năm Cấp 2 và nhất là năm Lớp 9. Hiện nay, con đang học Lớp 10 tại một ngôi trường chuyên của Hà Nội cách nhà 16 cây số. Mỗi ngày, con đều dậy từ 5 giờ 15 phút sáng để đi học nhưng con vẫn vui vẻ, quyết tâm học tập và rất tự lập trong cuộc sống. Đây chính là điều khiến tôi khá yên tâm về con.

Có thể nói rằng một yếu tố khác khiến Minh Đức có được sự thay đổi là nhờ “tình yêu kiểu bon sai” của cha mẹ. Bởi lẽ con là đứa trẻ rất cá tính. Không dễ dàng gì để con nghe lời, thực hiện theo các mục tiêu mà tôi đặt ra cho con. Tôi đã từng rất bế tắc, nhưng may mắn đến một ngày, tự nhiên trong đầu tôi nảy ra một suy nghĩ: Mình phải nuôi dạy con như uốn một cái cây thế bon sai.

Theo đó, mình cần từ từ, bình tĩnh, để ý đến đặc điểm riêng của con cũng như mong muốn của gia đình và trao cho con tình yêu thương như khi mình chăm chút, uốn nắn từng cành cây nhỏ. Có như vậy thì mới có được một đứa con dần trưởng thành cũng như có được một cây bon sai thật đẹp.

Mặc dù đã “hoạch định” những chiến lược rất cụ thể, nhưng trong quá trình nuôi dạy con, nhất là năm Lớp 9, cũng giống như bao phụ huynh khác, tôi không khỏi có những lúc hoang mang, bối rối, không biết tìm hiểu thông tin ở đâu, không biết định hướng cho con và đồng hành cùng con như thế nào mới là tốt nhất. Với sự tích lũy, đúc kết tri thức và trải nghiệm trong quá trình nuôi dạy con suốt những năm qua, tôi đã viết cuốn sách “Để lớp 9 không là đáng sợ” với hy vọng sẽ cung cấp cho các bậc phụ huynh có con học Cấp 2 những thông tin hữu ích, giúp quá trình đồng hành cùng con được hiệu quả hơn và không bị hoang mang, lo lắng khi con đứng trước kỳ thi tốt nghiệp THCS.

Chúc các con sẽ có những năm tháng Cấp 2 vui vẻ, hạnh phúc và có kết quả thi lên Cấp 3 thật tốt. Hy vọng các gia đình sẽ gắn bó với nhau hơn nhờ chính quá trình đồng hành này với con.